Hoe ziet de nieuwe wetgeving rondom brandveiligheid eruit?

Het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) stelt de regels voor brandveiligheid in en rond gebouwen. Sinds 1 juli 2024 gelden er duidelijke gebruiksregels voor vluchtroutes in woongebouwen. Daarnaast liggen er aanscherpingen klaar voor onder meer vluchtrouteaanduiding en de gevels van hoge gebouwen. Voor gebouweigenaren, beheerders en VvE's is het verstandig om nu al te weten wat er geldt en wat eraan komt. Overtreding van de regels kan namelijk leiden tot aansprakelijkheid bij een incident. Hieronder leest u wat in 2026 van kracht is en wat u in 2027 kunt verwachten.

Wat is er sinds 1 juli 2024 veranderd?

Sinds 1 juli 2024 gelden er in het Bbl twee gebruiksregels voor woongebouwen. Op grond van artikel 6.15a mogen in gemeenschappelijke ruimten waardoor een vluchtroute loopt geen brandgevaarlijke objecten staan. Denk aan meubilair, fietsen en scootmobielen, maar ook aan brandbare decoratie, huisvuil en kratten. Deze voorwerpen vertragen het vluchten en voeden het vuur bovendien met extra brandstof. Artikel 6.23a bepaalt daarnaast dat objecten het vluchten niet mogen belemmeren.

Gebouweigenaren en beheerders moeten deze objecten actief weren uit vluchtroutes. Dat geldt ook wanneer bewoners de spullen zelf neerzetten.

Welke voorwerpen zijn nog wel toegestaan?

Niet elk voorwerp valt onder het verbod. Toegestaan zijn:

• objecten voor bewegwijzering en informatie aan de bewoners;
• één foto, schilderij of andere afbeelding van maximaal 0,5 m² bij de toegang van een woning;
• een deurmat van maximaal 0,5 m² bij de toegang van een woning.

Grotere exemplaren tellen als obstakel en moeten worden verwijderd. Meubilair en decoratie van onbrandbaar materiaal, zoals metaal, steen of glas, kunnen onder voorwaarden wel zijn toegestaan, zolang ze de doorgang niet belemmeren.

Zo moet een vluchtroute eruitzien

Een vluchtroute moet minimaal 85 centimeter breed zijn en begint altijd in een gemeenschappelijke ruimte. De route bestaat uit vloeren, trappen of hellingbanen. Elk onderdeel moet volledig veilig te gebruiken zijn, zonder obstakels of gladde oppervlakken. Ook moet de vluchtroute minstens 30 minuten bestand zijn tegen brand, de zogenoemde WBDBO van 30 minuten. Daarnaast eindigt de route altijd op de openbare weg. Voor de bewegwijzering langs deze route veranderen de regels per 1 juli 2026. De zichtbaarheidseisen voor veiligheidspictogrammen komen dan niet meer uit de norm NEN-EN 1838. In plaats daarvan geldt de nieuwe norm NEN 3011.

Wat verandert er per 1 juli 2026?

Naast de nieuwe norm voor vluchtrouteaanduiding voert het Besluit bouwwerken leefomgeving per 1 juli 2026 een aanscherping door. Deze richt zich op gevels van hoge gebouwen. Voor gebouwen boven de 50 meter met slaapfuncties gelden strengere eisen aan de brandklassen van gevelmateriaal. Hetzelfde geldt voor gebouwen boven de 30 meter met verminderd zelfredzame bewoners.

Voor nieuw te bouwen hoge gebouwen tussen de 30 en 50 meter geldt bovendien een hogere weerstand tegen branduitbreiding. Die weerstand loopt op tot minimaal 120 minuten in specifieke situaties. Deze wijzigingen gelden vooral voor nieuwbouw en grote verbouwingen. Ze zijn echter ook relevant voor beheerders die een bestaand pand willen uitbreiden of renoveren.

Wat verandert er in 2027?

De grootste aanscherping voor brandveiligheid is de aanpak van gevels van hoge gebouwen. Naar verwachting gaat deze op 1 juli 2027 in. Het gaat om twee wijzigingen:

• Strengere brandklasse voor gevels: bij nieuwbouw en verbouw gaat de eis voor de brandklasse van gevelonderdelen van klasse B naar klasse A2. Dit geldt voor delen hoger dan 50 meter bij gebouwen waarin wordt geslapen en hoger dan 30 meter bij gebouwen met verminderd zelfredzame personen, zoals zorgwoningen en kinderopvang met bedgebied. Als alternatief komen er bij ministeriële regeling regels voor brandproeven op gevels.
• Extra brandwerendheid: tussen brandcompartimenten die in hoogte meer dan 20 meter van elkaar liggen, komt een extra eis van 120 minuten. Nu geldt tussen direct boven elkaar gelegen compartimenten al 60 minuten.

Deze wijzigingen gelden vooral voor nieuwbouw en grote verbouwingen. Ze zijn ook relevant voor beheerders die een bestaand hoog pand willen uitbreiden of renoveren. Let op: de datum is nog een verwachting en hangt af van de uitwerking van regels en testmethoden.

Verantwoordelijkheid voor naleving

De gebouweigenaar is verantwoordelijk voor brandpreventie in het pand. Dat betekent onder meer het plaatsen van rookmelders en het opstellen van een vluchtplan. Ook het aanbieden van geschikte blusmiddelen hoort daarbij, net als het toegankelijk houden van het pand voor hulpverleners. Bewoners hebben eveneens een rol: zij moeten vluchtroutes te allen tijde vrijhouden van eigen spullen. Voor een compleet overzicht van de regels rond brandveilig beheer van een pand raadpleegt u het beste de volledige richtlijnen.

Zo bereidt u zich voor

• Controleer gemeenschappelijke ruimten en vluchtroutes op verboden objecten en een vrije doorgang van minimaal 85 centimeter.
• Laat brandscheidingen en doorvoeringen controleren, zeker na verbouwingen of nieuwe installaties.
• Houd bij het vervangen van vluchtrouteaanduiding rekening met NEN 3011.
• Betrekt u een hoog pand bij renovatie of uitbreiding? Neem de aangescherpte gevel- en brandwerendheidseisen mee in de planning.
• Leg inspecties, onderhoud en certificaten vast, bijvoorbeeld in een digitaal logboek.

Tips voor een brandveilige woning

Naast de wettelijke eisen aan gebouwen helpen een paar praktische maatregelen om brand thuis te voorkomen. Controleer de cv-ketel twee keer per jaar en reinig de afzuigkap regelmatig. Laat daarnaast elektrische installaties periodiek keuren, zodat gebreken op tijd aan het licht komen. Ken ook het verschil tussen een CO-melder en CO2-meter, zodat u het juiste apparaat in huis heeft.

Een brandblusser binnen handbereik maakt vaak het verschil tussen een klein incident en grote schade. Zorg daarom voor periodiek onderhoud van al uw brandbeveiliging. Zo doet elk apparaat het op het moment dat het nodig is. Twijfelt u of uw pand voldoet aan de huidige eisen? Neem gerust contact op met Firespec voor advies op maat.